Şirket adına krediye kim başvurur, ortaklar kefil olmak zorunda mı?

Şirket adına kredi sözleşmesini temsile yetkili kişiler imzalar. Ortakların kefil olması kanunda genel bir zorunluluk olarak yer almaz, ancak kredi veren taraf kefaleti kredinin şartı yapabilir. Aşağıdaki başlıklar limited ve anonim şirketler için geçerlidir ve genel bilgi verir; imzadan önce sözleşmenizi avukatınıza okutun.

Şirket adına kim başvurabilir?

Dosyayı finans sorumlunuz ya da mali müşaviriniz hazırlayabilir, ama sözleşmeyi şirketi temsile yetkili kişiler imzalar. Yetkinin kimde olduğu şirket türüne göre değişir ve görüşmeye imza yetkisi olmayan biri gidiyorsa bunu baştan söylemek süreci kısaltır.

Limited şirket

Yönetim ve temsil şirket sözleşmesiyle düzenlenir. Bu görev müdür sıfatıyla bir veya birden fazla ortağa, tüm ortaklara ya da üçüncü kişilere verilebilir. En az bir ortağın yönetim hakkı ve temsil yetkisi bulunmalıdır. Müdür olmayan bir ortak, yalnızca ortak olduğu için şirket adına imza atamaz.

Anonim şirket

Esas sözleşmede aksi yoksa ve yönetim kurulu tek kişiden oluşmuyorsa temsil yetkisi çift imzayla kullanılmak üzere yönetim kuruluna aittir. Yönetim kurulu bu yetkiyi murahhas üyelere veya müdürlere devredebilir, ama en az bir üyenin temsil yetkisi olmalıdır. Kimin tek başına imza atabileceğini sicil kaydından kontrol edin.

İmza yetkisi nasıl kontrol edilir?

İmza yetkisi ticaret siciline tescil edilip ilan edilen kayıttan ve imza sirkülerinden kontrol edilir. Sözleşmeyi imzalamadan önce şu üç noktaya bakın:

• Yetki tek imzayla mı, birlikte imzayla mı kullanılıyor?
• Yetki merkez veya belirli bir şubeyle sınırlandırılmış mı?
• Sicildeki bilgiler güncel mi, yetkilinin görevi sürüyor mu?

Kredi veren taraf ayrıca şirket içi bir karar isteyebilir. Tutar sınırı gibi iç kısıtlamalarınız varsa bunları baştan söyleyin.

Ortaklar kefil olmak zorunda mı?

Hayır, kanun şirket kredisi için ortaklara genel bir kefil olma zorunluluğu getirmez. Kefalet bir sözleşmedir, yani ortak kendi imzasıyla bu sorumluluğu üstlenir.

Uygulamada ortaklardan veya yöneticilerden kefalet istenmesi yaygındır. Ortak imza atmayı reddedebilir; bu durumda kredi veren taraf talebi geri çevirebilir veya başka bir güvence isteyebilir. Kefil olmadan önce asıl soruyu sorun: şirket bu krediyi kendi nakdiyle ödeyebiliyor mu? Firmaskor Kredi Notu, şirketin ödeme gücü ve borç yükü görünümünü bu kararı vermeden önce gösterir.

Müteselsil kefalet ne anlama gelir?

Müteselsil kefalette alacaklı, şirketi takip etmeden doğrudan kefile başvurabilir. Bunun için şirketin ödemede gecikmiş ve ihtarın sonuçsuz kalmış olması ya da açıkça ödeme güçsüzlüğü içinde bulunması gerekir. Alacak teslime bağlı taşınır rehni veya alacak rehniyle güvenceye alınmışsa, kanundaki istisnalar dışında önce rehin paraya çevrilir.

Adi kefalette ise alacaklının kural olarak önce şirkete başvurması gerekir. Birden fazla ortak müteselsil kefil olduysa her biri borcun tamamından sorumlu olur. Ödeyen ortak, kendi payını aşan kısım için diğer kefillere başvurabilir. Ortakların kendi aralarında kimin ne kadar üstleneceğini kefaletten önce yazıya dökmek anlaşmazlığı azaltır.

Kefalet hangi şartlarla geçerli olur?

Kefalet yazılı yapılmalı ve sözleşmede azami tutar ile kefalet tarihi bulunmalıdır. Azami tutarı, tarihi ve müteselsil kefil olduğunu kefilin kendi el yazısıyla yazması şarttır.

• Kefilin sorumluluğunu artıran sonraki değişiklikler aynı şekilde yapılmadıkça geçerli olmaz.
• Gerçek kişinin verdiği kefalet, sözleşmeden itibaren on yıl geçince kendiliğinden sona erer. Süre, kanundaki şartlarla uzatılabilir.
• Asıl borç hangi sebeple olursa olsun sona erdiğinde kefil de borçtan kurtulur.

Ortak kefil olurken eşinin rızası gerekir mi?

Şirketin kendi kredisi için ortak veya yönetici kefil oluyorsa eş rızası aranmaz. Evli bir kişinin kefaleti normalde eşin yazılı rızasına bağlıdır, ama ticaret şirketinin ortak ya da yöneticisinin şirketle ilgili verdiği kefalet bu kuralın dışındadır.

İstisna, şirketle ilgili kefaletlerle sınırlıdır. Başka bir şirketin borcuna kefil olan kişi için kural geçerliliğini korur ve kefaletin gerçekten şirketle ilgili olması uyuşmazlık konusu olabilir.

Ortaklıktan ayrılınca kefalet biter mi?

Hayır, ortaklıktan veya yöneticilikten ayrılmak kefaleti kendiliğinden bitirmez. Kefil, imzaladığı sınırlar içinde sorumlu kalabilir; pay devri kendi başına kefaleti kaldırmaz.

Pay devri öncesinde kredi veren tarafla görüşün ve kefaletten çıkarıldığınızı yazılı olarak alın. Devir sözleşmesine yazacağınız iç anlaşma yalnızca taraflar arasında sonuç doğurur.